In het kort
Greenbizz II zal deel uitmaken van Tivoli GreenCity, de grootste wijk in Brussel die duurzaam én gemengd is. Het gebouw komt op het laatste nog beschikbare perceel.
Greenbizz II is de natuurlijke uitbreiding van Greenbizz I. Sinds 2016 vind je in dat gebouw innovatieve ondernemersprojecten rond duurzame, solidaire en circulaire economie. Greenbizz II moet dat innovatie-ecosysteem nog verder doen groeien.
In Greenbizz II komen er onder andere ruimten voor kmo’s en zko’s op de verdiepingen, een horecazaak en stadslandbouw.
Een voorbeeldproject voor lokale productie
Met Greenbizz II willen we inspelen op toekomstige behoeften. We mikken daarom op een programma dat uitblinkt in circulariteit, zowel qua ontwerp en gebruikte materialen als qua activiteiten die op de site een plek krijgen. We willen een koolstofarm gebouw ontwikkelen waar aan stadslandbouw en verticale industrie wordt gedaan.
Greenbizz II wil ook mee uitvoering geven aan de economischetransitiestrategie en aan het Industrieplan. Het speelt dan ook in op verschillende doelstellingen van dat plan:
- vanaf 2020 de curve van de productieve werkgelegenheid in Brussel verbeteren;
- Brussel en de Brusselaars verzoenen met productieactiviteiten die in lijn zijn met de uitdagingen van de hoofdstad;
- overgaan van een experimentele fase naar een ontwikkelings- en groeifase van de productieactiviteiten die deel uitmaken van de circulaire economie.
Economische en productieactiviteiten op de verdiepingen
De plannen bestaan erin een centrum met ateliers voor zko’s en kmo’s te ontwikkelen. We bouwen dat op verdiepingen, samen goed voor zo’n 3.650 m². Het project omvat onder meer:
- 30 productieruimten van 50 tot 400 m² voor kleine ondernemingen en start-ups die duurzaam, circulair of lokaal produceren;
- 300 m² voor horeca en 50 m² voor co-working;
- als dat kan, industriële stadslandbouw;
- de mogelijkheid om doorgroei-oplossingen te bieden aan start-ups die in Greenbizz I in de prototypingfase zitten;
- de uitbouw van de pool voor duurzame en sociale economische activiteiten rond greenbizz.brussels, cityfab 1 en Be Here;
- eventueel een nieuw openbaar plein dat Greenbizz I en Greenbizz II verbindt met de aangrenzende woonwijk.
Een uitbreiding van Greenbizz I
Greenbizz II is een bijzonder uitdagend project. Hoofddoel is voort te bouwen op de projecten die al op de site zijn ontwikkeld. Greenbizz II gaat deel uitmaken van Tivoli GreenCity, een wijk die volop de kaart van de duurzaamheid trekt. Daarom heeft citydev.brussels besloten er een pilootproject van te maken voor de nieuwe ambities van de beheersovereenkomst voor 2021-2025.
Het project moet zich dan ook onderscheiden door zijn streven naar duurzaamheid. We willen een koolstofarm gebouw ontwikkelen voor hoofdzakelijk een waaier aan productieactiviteiten (ambachtelijke, industriële en hoogtechnologische productie, en productie van immateriële goederen).
Het gebouw moet functioneel zijn en alle gemeenschappelijke ruimten omvatten voor activiteiten die bij die hoofdfunctie horen.
Het moet worden ontworpen als een uitbreiding van het bestaande Greenbizz I-gebouw. De bedoeling is dat de twee gebouwen als één geheel gaan werken en worden beheerd.
Een circulaire proeftuin
Greenbizz II werd uitgeroepen tot laureaat van het FCRBE-project (Facilitating the Circulation of Reclaimed Building Elements). Dat hebben we te danken aan de voorbeeldige ambities om in het project hergebruikmaterialen in te zetten.
Bovendien bogen we ons samen met Leefmilieu Brussel over de technischeduurzaamheidsambities. Doel: technische en ruimtelijke omkeerbaarheid in het project opnemen, en het volledig modelleren in TOTEM (Tool to Optimise the Total Environmental impact of Materials). Die tool is het resultaat van een samenwerking tussen de OVAM (Vlaanderen), de Service Public de Wallonie en Leefmilieu Brussel.
Tot slot moet de documentatie die bij het gebouw hoort, zoveel mogelijk digitaal zijn: er wordt een digitaal model (BIM - Building Information Modeling) gemaakt van het project. Dat dient, via een verbonden platform, als databank voor het gebouwbeheer en moet ervoor zorgen dat alle informatie op lange termijn traceerbaar is.
Doel van Greenbizz II is de richtlijnen uitzetten om nieuwe tools te ontwikkelen die de grondslag vormen voor de voorschriften van morgen. Greenbizz II moet dus niet enkel een innovatief, maar ook een collaboratief project worden. Het denkproces en de resultaten moeten zo voorbeeldig mogelijk zijn.
Het project zal daarom dienen als voorbeeld om de beoordelingsschaal in GRO 3R te valideren. Die nieuwe intergewestelijke tool is normaal eind 2024 beschikbaar.
Partners
Onze innovatieve technischeduurzaamheidsambities voor Greenbizz II zijn geënt op de doelstellingen van onze beheersovereenkomst voor 2021-2025.
Tijdens het hele denkproces vormden onze uitwisselingen met heel wat partners een inspiratiebron om nog een stap verder te gaan qua voorbeeldigheid. Die partners zijn het FCRBE-team, Leefmilieu Brussel, embuild.brussels, MATRIciel (gespecialiseerd in duurzame ontwikkeling en circulaire economie), en ERU en Terre-en-vue (die een rapport opstelden over welk soort stadslandbouw er op de site kan komen).
Om de gunningscriteria en het analyserooster op te stellen, analyseerden we de criteria van sustainable.brussels en hielden we ook al rekening met de beoordelingselementen van de nieuwe intergewestelijke tool GRO 3R.
We kozen het team van algemeen aannemer Democo en architectenbureaus GÉNÉRALE en BC architects & studies om het project te verwezenlijken.
Specifieke controleopdracht gericht op hergebruik
citydev.brussels zorgde er samen met het FCRBE-team en Leefmilieu Brussel voor dat er in Greenbizz II zoveel mogelijk kansen zijn om materialen te hergebruiken.
Voor de zoektocht naar hergebruikmaterialen moet je een specialist inschakelen, en er is nog geen regelgeving voor de inzet van die materialen. Hergebruik zie je vandaag vooral voor afwerkingen, sanitair, meubilair en andere elementen waarvoor de voorschriften en normen niet zo streng zijn. De huidige projecten zetten weinig in op structurele elementen.
Wil je innoveren, dan moet je alle soorten hergebruikmaterialen en -installaties kunnen inzetten, en daarvoor moet je - bij gebrek aan regelgeving - kunnen afwijken van de normen.
Om dat ambitieus hergebruikniveau te halen, schreven we een opdracht voor diensten uit. Doel is ons te laten bijstaan door een controlebureau om de huidige normen te overstijgen voor de inzet van hergebruikmaterialen en -installaties.
SECO Belgium haalde de opdracht binnen en zal ons adviseren voor die ambitieuze uitdaging.
Voor Greenbizz II moet SECO dus niet alleen een traditionele controleopdracht voor het hele gebouw uitvoeren, maar ook de inzet van hergebruikmaterialen goedkeuren.
EFRO-kandidatuur en DNSH-beginsel
In september 2023 stelden we Greenbizz II kandidaat voor de EFRO-programmering 2021-2027.
Voor de EFRO-kandidatuur gelden wel specifieke DNSH-normen in lijn met de nieuwe Europese milieuregelgeving rond de taxonomie en het ‘do no significant harm’-beginsel (DNSH).
Greenbizz II moet uitgroeien tot een voorbeeldproject en wordt gebouwd tegen 2029. citydev.brussels vond het daarom essentieel om het controlebureau ook de opdracht te geven om die nieuwe Europese milieuregelgeving op te volgen.
In 2024 vertrouwden we daarom nog een derde opdracht toe aan SECO: het kader vastleggen voor de naleving van en het toezicht op het DNSH-beginsel.
Hoever staat het nu met het project?
Eind 2022 schreef citydev.brussels een design-and-buildopdracht uit waarin al haar ambities verwerkt zijn. Wie de opdracht binnenhaalt, moet Greenbizz II volledig ontwerpen en bouwen. De opdrachtnemer moet de toekomstige exploitant ook helpen zijn ruimte in te richten.
De opdracht werd gegund in maart 2025.
Dieudonné Lefèvrestraat 17
1020 Laken
België
Het perceel is zo’n 2.700 m² groot.
Het Greenbizz I-gebouw, dat wordt beheerd door greenbizz.brussels nv, is al de spil tussen de dichtbevolkte woonwijk van Laken in het noorden en de meer industriële buurt in het zuiden.
Greenbizz II moet de verbinding tussen die twee zones nog versterken via het openbaar plein aan de voet van het complex.
