FR NL
citydev.brussels activiteitenverslag 2016

Tivoli GreenCity

Laken





Project: Tivoli GreenCity
Architecten: ADRIANA* *Vereniging bestaande uit vier architectenbureaus (CEREAU bvba, ATELIER 55 bvba, ATLANTE bvba, YY ARCHITECTURE bvba) en een landschapsarchitect (EOLE bvba)

Het Tivoli GreenCity-programma

De site van 4,5 hectare strekt zich uit van de Dieudonné Lefèvrestraat tot de Tivolistraat en van de Molenbeeksestraat tot de Claessensstraat in 1020 Laken.
Van meet af aan ambieerde citydev.brussels er een nieuwe wijk te ontwikkelen die baanbrekend is op het vlak van duurzame ontwikkeling en sociale en functionele gemengdheid in een stadsomgeving.


Het bedrijvengedeelte: Greenbizz

Greenbizz is een initiatief van citydev.brussels, die hiervoor Europese subsidies van het EFRO kreeg. Bij de werking van Greenbizz zijn verschillende openbare en private actoren betrokken. Greenbizz is namelijk gegroeid uit een samenwerking tussen citydev.brussels, impulse.brussels, Leefmilieu Brussel, Innoviris en het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB). Het hoofddoel van het project is innovatieve ondernemersprojecten uit de duurzame, solidaire en kringloopeconomie in Brussel te huisvesten. Greenbizz is een heus ecosysteem waarin ondernemers samenwerken, ervaringen uitwisselen en samen hun doelstellingen nastreven.
In het gloednieuwe gebouw kunnen duurzame ondernemers terecht voor werkruimten en diensten op maat.
Bedrijven kunnen hun activiteiten ontwikkelen in de productieateliers. Dat zijn 17 modules van 120 à 550 m² met een totale oppervlakte van 5.505 m².
Daarnaast is er een incubator van zo'n 2.800 m², waar ondernemingen administratieve diensten, begeleiding en coaching voor de ontwikkeling van hun innovatief project aangeboden krijgen. De kantoren van 10 à 50 m² zijn volledig uitgerust (meubilair, telefonie en internet). De nieuwe incubator past in de regeringsstrategie die gericht is op de economische valorisatie van onderzoek en innovatie op het vlak van duurzame economie, een prioriteit van het Gewestelijk Innovatieplan.

Het Greenbizz-gebouw werd ontworpen door een team onder leiding van architectesassoc. en opgetrokken door BAM Contractors. citydev.brussels organiseerde hiervoor overheidsopdrachten waarin ze hoge eisen stelde op het vlak van duurzame ontwikkeling. Tijdens de werken werd er alles aan gedaan om de hoeveelheid bouwafval zoveel mogelijk te beperken via een optimaal beheer- en sorteersysteem. Er ging ook veel aandacht naar de keuze van de materialen: gezonde materialen zoals hout en cellulose kregen de voorkeur. Het materiaaltransport naar de werf verliep bovendien zo ecologisch mogelijk.

De energieprestaties van het gebouw zijn voortreffelijk. De incubator is passief en de productieateliers voldoen aan de zeerlage-energienorm. De gebouwschil is uiterst geïsoleerd en luchtdicht. Greenbizz is daarenboven uitgerust met speciale ventilatie-, verlichtings- en verwarmingstechnieken. Het dak is bedekt met zo'n 1.500 m² fotovoltaïsche panelen om de ecologische voetafdruk van het gebouw nog meer te verkleinen.

Greenbizz werd ingehuldigd op 26 april 2016 in aanwezigheid van Rudi Vervoort, minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Fadila Laanan, Brussels staatssecretaris voor Wetenschappelijk Onderzoek, Didier Gosuin, Brussels minister van Economie en Tewerkstelling, en Céline Fremault, Brussels minister van Leefmilieu.

Het woongedeelte
De promotieopdracht van werken voor het woongedeelte werd gegund aan de vereniging van projectontwikkelaars Parbam (Pargesy + BAM). De projectontwerper is de tijdelijke vereniging ADRIANA, die vier architectenbureaus (CERAU, ATLANTE, ATELIER 55, YY ARCHITECTURE) en een landschapsarchitectenbureau (ÉOLE PAYSAGISTES) verenigt. CERAU staat in voor de coördinatie.
Er zullen 400 appartementen worden opgetrokken. Dertig percent daarvan beantwoordt aan de nulenergienorm, de rest is passief.
Zeventig procent van de woningen wordt gesubsidieerd door het gewest en verkocht aan de citydev.brussels-voorwaarden. De overige dertig procent bestaat uit sociale woningen, gefinancierd door de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) en beheerd door de Lakense Haard. Er komen ook nieuwe straten. Twee crèches, winkels en een plein van 2.000 m2 maken de wijk compleet. Het plein wordt aangelegd rondom twee opmerkelijke Oosterse platanen, die ingeschreven zijn op de bewaarlijst, evenals een mooie esdoorn.

citydev.brussels voerde een participatieproces om de ontwikkeling van het project te begeleiden. Van bij het begin van het project werden verschillende workshops georganiseerd. Tijdens die workshops kon de balans worden opgemaakt van de lopende ontwikkelingen in de wijk, werden de mobiliteitsproblemen in de wijk aangekaart, de inplanting van toekomstige wegen gesimuleerd.

Het project innoveert ook op het vlak van afvalophaling dankzij een goede samenwerking met Net Brussel. Zo zullen op verschillende plaatsen op de wegen containers worden ingegraven waarin de bewoners hun gesorteerd afval kunnen deponeren. De verschillende containers worden zo ingegraven dat geen enkele bewoner meer dan 50 meter moet afleggen met zijn vuilniszakken.

Het waterbeheer is net zo doordacht. Het regenwater zal worden opgevangen en behandeld, en vervolgens de collectieve wasplaatsen op de gelijkvloerse verdieping van elk huizenblok bevoorraden. Het grijswater zal worden opgevangen en behandeld, en vervolgens alle wc-spoelbakken, de onderhoudskraantjes en de tuinkraantjes van de gemeenschappelijke delen bevoorraden.

Een stadsverwarmingsnet dat gevoed wordt vanuit een centrale stookplaats, zal de warmte over heel de wijk verdelen. De geproduceerde CO2 zal naar het dak gestuurd worden, voor de planten in een experimentele serre. Er komen fotovoltaïsche panelen op de intensieve groendaken.

Zachte mobiliteit zal worden aangemoedigd, met name door het gebruik van de eigen wagen te beperken en met inrichtingen die gunstig zijn voor voetgangers en fietsers. Het gebruik van elektrische wagens zal worden gestimuleerd door de installatie van 8 oplaadpunten in elke parking. Er komen 678 fietsstaanplaatsen (1 per slaapkamer).

De eerstesteenlegging van het woongedeelte vond plaats op 17 oktober 2016 in aanwezigheid van Rudi Vervoort, minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Céline Fremault, Brussels minister van Leefmilieu, en Brigitte De Pauw, voorzitster van de BGHM.